Pies w nauce Z psem na codzień

Psy pasterskie to grupa psów, do której możemy zaliczyć zarówno psy stróżujące jak i zaganiające. To co je łączy, to historia hodowli, zakładająca wykorzystanie w pracy przy stadach zwierząt np. owiec czy krów. Mówimy tu zarówno o historii powstania wielu ras, których pierwotnym przeznaczeniem miało być pilnowanie stada i/lub pomoc pasterzom w przemieszczaniu tych stad, ale też o aktualnym wykorzystaniu tych zwierząt, bo wiele osobników w dalszym ciągu właśnie w ten sposób współpracuje z człowiekiem. Tak jak w przypadku każdej innej grupy psów, taki i przy psach ras pasterskich bardzo istotne jest zapoznanie się z historią powstania konkretnej rasy zanim zdecydujemy się na przyjęcie jej reprezentanta pod nasz dach. Ale również w pracy behawiorysty czy trenera niezwykle istotna jest znajomość pierwotnych cech rasy, dzięki czemu jesteśmy w stanie dużo lepiej zrozumieć potrzeby danego psa i niejednokrotnie zidentyfikować przyczyny problemowych zachowań. I tu słowo „problemowe” jest warte szczególnego zastanowienia – często bowiem zachowanie, które my ludzie uznajemy za problematyczne u danego psa, jest właśnie sposobem na spełnienie jego naturalnych potrzeb wynikających z rasy. Nie zaspakajając tych potrzeb w odpowiedni, bezpieczny i kontrolowany przez człowieka sposób, pies może próbować sam realizować je poprzez zachowania, które my uznamy za problematyczne. Wrócimy do tego tematu w dalszej części artykułu.

Charakter psa pasterskiego

Psy stróżujące

Psy stróżujące to grupa psów pasterskich, która w drodze selekcji hodowlanej pielęgnowane miała cechy z łańcucha łowieckiego takie jak namierzanie i obserwowanie. Dla przypomnienia cały łańcuch łowiecki składa się z następujących elementów:

Namierzanie – obserwowanie – podkradanie – pogoń – chwycenie – zagryzienie – rozszarpanie – zjedzenie

Stróże były (i są) potrzebne przede wszystkim do pilnowania stada (owiec, bydła, drobiu) – niepożądane jest gonienie zwierząt, a obrona przed dzikimi zwierzętami i ostrzeganie przed niebezpieczeństwem. Dlatego też reszta elementów łańcucha łowieckiego została w tych psach wygaszona. Typowe psy pasterskie to zazwyczaj psy bardzo duże i silne, pożądane jest, aby już sam ich wygląd odstraszał intruzów. Gdy zauważą obcego osobnika, psy te ostrzegają ludzi szczekaniem, jednocześnie często przeganiając obcego. Reprezentantami tej grupy są między innymi: owczarek podhalański, berneński pies pasterski, mastyf angielski, owczarek kaukaski, Kuvasz, dogue de Bordeaux.

To o czym warto pamiętać, gdy pracujemy z psem stróżującym to to, że wiele z nich może być nieufnych wobec nieznanych im osób. Mogą potrzebować czasu żeby przestać traktować obcą osobę jak intruza. Istotne też jest to, że niestety u większości tych psów oszczekiwanie i alarmowanie opiekuna jest podszyte strachem i niepokojem, a nie odwagą. Lękliwość przed zmianami w otoczeniu była w tych psach przez lata pielęgnowana, dlatego też u wielu psów ras stróżujących, które mieszkają w mieście, mogą pojawić się problemy z lękiem ze względu na ogrom nowych bodźców każdego dnia. Psy te mogą też budzić opiekuna w nocy szczekaniem, gdy tylko usłyszą hałas za oknem lub na klatce schodowej. Zadbanie o poczucie bezpieczeństwa u tych psów będzie tu kluczowe.

Psy zaganiające

Drugą grupą psów pasterskich są psy zaganiające. Psy te oprócz namierzania i obserwacji, wzmacniane miały również takie cechy jak podkradanie, pogoń i chwycenie. Ich zadaniem w pracy ze stadem było (i jest) przede wszystkim zaganianie stada (owiec, krów, drobiu) i pomoc w sprawnym przemieszczaniu go z miejsca na miejsce w ścisłej współpracy z pasterzem. To dlatego te psy są wyjątkowo czułe na swojego opiekuna i charakteryzują się ogromną chęcią współpracy. Typowymi rasami psów zaganiających są: border colie, owczarek szetlandzki, corgi – pembroke i welsh, cattle dog, biały owczarek szwajcarski czy owczarek niemiecki.

W pracy z tymi psami, ale też w życiu codziennym z nimi można zauważyć, że psy tych ras są bardzo wrażliwe na ruch. Często również mają ogromną potrzebę pracy i dostawania zadań, a także potrzeby ruchu i problemy z wyciszeniem. Dlatego niezwykle ważne jest, aby zapewnić tym psom odpowiednie aktywności i spełnienie ich naturalnych potrzeb. Różnego rodzaju sporty, które w dużej mierze bazują na psich instynktach, mogą się nie raz okazać strzałem w dziesiątkę. Mamy przecież już nawet zawody z pasienia owiec, które idealnie mogą pasować do psa z tej grupy.

Powyższa charakterystyka psów zaganiających oczywiście nie oznacza, że każdy pies z tej grupy będzie przejawiał takie zachowania, ale ogromne ważne jest, aby mieć świadomość ich pierwotnego wykorzystania i postarać się zapewnić psu to czego potrzebuje oraz dokładnie przemyśleć, czy dana rasa jest odpowiednia dla naszego trybu życia. W pracy z klientem, który zgłasza się do behawiorysty z problemem, który zauważa u swojego psa, możemy też często pomóc w jego rozwiązaniu posiłkując się wiedzą o historii użytkowości danej rasy – znaleźć przyczynę zachowań określonych jako problematyczne i stworzyć odpowiedni plan treningowy.

Jak wygląda pies pasterski?

Pies pasterski będzie różnił się wyglądem w zależności od tego czy jest psem stróżującym czy zaganiającym. Psy stróżujące, tak jak już wspomniałam wcześniej, to często psy masywne, duże i silne. Nie potrzebna była u nich szybkość czy zwinność, pożądana była szybka reakcja w postaci wokalizacji oraz imponujący wygląd mający za zadanie przestraszenie obcego. Często psy te mają gęstą grubą sierść, która chroni je przed złą pogodą. Natomiast psy zaganiające stada musiały być szybkie i zwinne, z łatwością wykonujące zwroty i zmiany kierunków według poleceń pasterza. Wśród tych psów w wyglądzie możemy dostrzec dużo różnic – mamy psy mniejsze i większe, ale mamy sporo cech wspólnych. Typowy owczarek pasterski ma gibkie, zwrotne ciało, a jego pysk jest dosyć „ostrej budowy” dzięki czemu psy te były często w stanie przesuwać zwierzęta nie tylko swoim ruchem, ale i mocnym spojrzeniem.

Ile żyją psy pasterskie?

Długość życia tych psów jest bardzo różna głównie dlatego, że mamy bardzo dużo ras w obrębie tej grupy, a wśród nich zarówno linie użytkowe jaki i eksterierowe (bardziej ukierunkowane na wygląd). Selekcja psów pod kątem wyglądu często niosła za sobą różnego rodzaju choroby genetyczne, które siłą rzeczy skracały długość życia tych psów. Kolejnym aspektem jest to, że mamy zarówno rasy psów dużych jak np. owczarki niemieckie i rasy psów małych, np. welsh corgi. Większe psy na ogół żyją krócej, ale tu też nie jest to zawsze reguła. W związku z powyższym ciężko jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie o długość życia psów pasterskich.

Jak szkolić psa pasterskiego?

Szkolenie psa pasterskiego powinno być zdecydowanie oparte na jego naturalnych popędach. Osobniki mogą różnić się między sobą, ale bardzo często możemy zauważyć wiele podobieństw. I tak psy zaganiające często odnajdują dużo radości w bliskiej współpracy z człowiekiem, chętnie się uczą i są bardzo często najszerszą grupą psów trenujących sporty takie jak obedience, agility czy wspomniane wcześniej pasienie. Wiele przyjemności sprawia im szarpanie się z opiekunem zabawkami, które z powodzeniem mogą być wykorzystywane jako nagroda w treningu.

W pracy behawioralnej z psami pasterskimi często możemy zauważyć pewne podobieństwo w tym, jak psy danej rasy radzą sobie z trudnymi dla nich sytuacjami. U psów zaganiających często potrafi to być gonitwa za poruszającym się obiektem np. hulajnogą czy biegającym dzieckiem lub zaganianie grupy ludzi. Warto znaleźć dla nich taki sposób, który możemy zaproponować im jako alternatywa do np. gonienia i podgryzania rowerzysty. Często z powodzeniem możemy np. zaproponować psu właśnie pogoń za szarpakiem i wspólną zabawę nim. W przypadku psów stróżujących bardzo ważny jest wspólny trening i nauczenie psa akceptacji nowych osób. W ich przypadku dosyć często pojawić się może problem z wpuszczeniem jakiejkolwiek osoby do ogrodu czy mieszkania, bo będzie traktował wszystkich jak intruzów. Poprzez odpowiedni trening (między innymi dobrze wypracowane odwołanie) i odpowiednią komunikację z psem, jesteśmy w stanie pokazać mu, kiedy nie jest potrzebna nam ochrona, a odwiedzający nie jest zagrożeniem – możemy dać psu znać, że niepotrzebnie się niepokoi i że my mamy sytuację pod kontrolą.

Powyższe opisy psów pasterskich to jedynie wielki skrót dotyczący ich pierwotnej użytkowości. W przypadku każdej poszczególnej rasy warto się zagłębić w jej szczegółową historię, ale dobrze też jest znać ogólne wspólne cechy psów z danej grupy. Często bowiem mamy do czynienia z mixami ras, kundelkami, które w swoich genach mają po trochu z różnych grup i wtedy znajomość cech charakterystycznych każdej grupy może być bardzo pomocna w próbach zrozumienia naturalnych potrzeb danego psa oraz jego zachowań. Musimy pamiętać o historii doświadczeń danego osobnika, ale również o historii jego rasy, gdyż wiele cech jest przekazywanych z pokolenia na pokolenie oraz wzmacnianych w wyniku selekcji w hodowlach. To nasza odpowiedzialność, aby zapewnić psom odpowiednie warunki oraz zajęcia, dzięki którym nie będą musiały szukać ich na własną łapę, tym samym tworząc sytuacje problemowe zarówno dla opiekunów jak i często dla samych psów.

Podziel się Facebook