SPOSOBY UZYSKIWANIA I UTRWALANIE ZACHOWAŃ

 

CZĘŚĆ 1. Sposoby uzyskiwania zachowań

 

Ucząc psy z wykorzystaniem nagród możemy wyróżnić 3 główne sposoby uzyskiwania zachowań. Są to:

 

1. Naprowadzanie  - polega na zachęcaniu psa do wykonania zachowania (wykorzystując smakołyk, zabawkę, ruch naszego ciała itp.). Po wykonaniu zachowania, nagradzamy psa.

Uzyskanie wywołania zachowania bodźcem kontrolującym (komendą) wymaga przepracowania kolejnych etapów jak: wycofanie naprowadzenia (np. smakołyka, zabawki), ograniczenie i wycofanie gestu, dodanie komendy słownej.

Schemat: naprowadzenie (wymuszenie) – zachowanie - nagroda

 

2. Wyłapywanie – gdy pies „sam z siebie” wykona zachowanie, nagradzamy go za to. Z czasem zaczyna je prezentować coraz częściej. Na tym etapie dodajemy komendę słowną, którą w przyszłości mamy wywołać zachowanie.

Schemat: zachowanie - nagroda

3. Kształtowanie – czyli modelowanie zachowania. Nagradzamy część zachowania (nazwijmy ją reakcją), która prowadzi do zachowania docelowego, stopniowo nagradzamy coraz silniejsze reakcje. Np. chcąc nauczyć psa wchodzenia na posłanie najpierw możemy nagradzać ruch łapy w kierunku posłania, następnie krok, a w kolejnym etapie - podejście.

Schemat: zachowanie (reakcja) - nagroda

 

Kilker – małe urządzenie, które w momencie naciśnięcia wydaje charakterystyczne „kliknięcie”. Początkowo nie ma ono żadnego znaczenia dla psa i stanowi bodziec neutralny. Warunkowanie klasyczne - połączenie kliknięcia z bodźcem bezwarunkowym (smakołyk, zabawka, zabawa) – powoduje, że dźwięk wzbudza warunkową reakcję „przyjemności” (…). (O’Heare, 2007)

 

Główne zalety stosowania klikera:

- szybki i precyzyjny,

- jednoznaczny – zawsze oznacza nagrodę, w odróżnienia od słowa, np. „tak!”,

- zwiększa pewność siebie – zwierzę uczy się dokonywać skutecznych wyborów.

 

CZĘŚĆ 2. Utrwalanie zachowań

 

W celu utrwalenia zachowania należy przyzwyczaić psa do treningu bez nagród oraz przetrenować zachowanie biorąc pod uwagę 3 kryteria:

 

1. Czas – określa pozostawianie w pozycji po wykonaniu zachowania.

Wydłużać możemy wzmacniając zachowanie podczas jego trwania:
- w sposób liniowy (np. co 4s, 6s, 8s…),

- w sposób nieliniowy (np. co 3s, 2s, 6s, 5s, 10s…).
Pierwszy sposób ma dużą zaletę w postaci czytelności tłumaczenia opiekunowi psa, drugi z kolei daje szybsze i trwalsze efekty podczas nauczania psa.

Na tym etapie powinna zostać wprowadzona komenda kończąca zachowanie, np. hasło „koniec”.
 

2. Rozproszenia – to utrudnienia pojawiające się podczas ćwiczenia, np. nasz ruch, różne miejsca wykonywanego zadania, pojawiające się w otoczeniu bodźce (np. samochody, ludzie, inne psy, zapach, dźwięki…). Do rozproszeń należy przyzwyczajać stopniowo – zaczynając od najłatwiejszych, zwiększając poziom trudności wraz z postępem nauki charakterystycznym dla danego psa.
 

3. Dystans – kryterium to wprowadzamy przy zachowaniach statycznych, czyli przy tzw. zostawaniu (np. w pozycji siad, stój, na miejscu). Oznacza odchodzenie od psa stopniowo na coraz większą odległość.

Na tym etapie można stopniowo dodawać rozproszenia – ważne, aby podczas łączenia kryteriów stosować zasadę obniżania i stopniowego przyzwyczajania do większych poziomów trudności.

 

 

Wycofywanie nagradzania

 

Jest to jeden z ważniejszych elementów pracy na etapie zaawansowanym. Wstępnym etapem jest trening z odłożoną nagrodą. Polega on na odłożeniu nagrody w miejscu treningu (na placu szkoleniowym może to być plecak z nagrodami pozostawiony pod drzewem, w domu pudełko z przysmakami położonymi na półce). Po wykonaniu zachowania lub sekwencji zachowań – kończymy ćwiczenie i nagradzamy psa, zwykle w miejscu pozostawienia nagrody.

 

Istotnym elementem jest trenowanie sekwencji zachowań, kiedy pies musi się skoncentrować jakiego zachowania w danym momencie od niego oczekujemy.

 

W życiu codziennym przydaje się odpowiednie manipulowanie otoczeniem jako źródłem nagród jakimi mogą być: podejście do ulubionego miejsca, wyjście na spacer, wyjście z samochodu, przywitanie się z innym osobnikiem itp.

Zadanie do artykułu:

1. Czytając kolejne artykuły na temat ćwiczeń, oceń jakiej techniki używamy, aby uzyskać dane zachowanie. Etapy każdego ćwiczenia podziel też na dwie części - uzyskanie i utrwalanie zachowania.

Jesteśmy instytucją szkoleniową wpisaną do rejestru z numerem 2.14/00367/2018.

Polityka prywatności